انواع بیهوشی در جراحی بینی

جراحی بینی را می توان با روش های بیهوشی مختلفی مانند بی حسی موضعی، آرام بخش وریدی و بیهوشی عمومی انجام داد. هر روش مزایا و معایب خودش را دارد و از نظر هزینه و عوارض جانبی با هم فرق دارند. پزشک جراح بینی معمولا آزمایش هایی قبل از عمل برای تعیین نوع بیهوشی از بیمار می گیرد. در تمام روش های بیهوشی در جراحی بینی از لیدوکائین و اپی نفرین برای بی حس کردن بینی و کاهش خونریزی استفاده می شود.

چه نوع بیهوشی برای جراحی بینی بهتر است؟

یکی از مهم ترین فاکتورهای جراحی بینی، نوع بیهوشی آن است. برای جراحی گزینه های بیهوشی مختلفی وجود دارند و پزشک تمام این راه ها را به شما می گوید تا با همفکری هم بهترین گزینه را برای بیهوشی در جراحی بینی انتخاب کنید.

محل جراحی در انتخاب نوع بیهوشی بسیار مهم است، مثلا جراحی بینی می تواند در مطب جراح، مرکز جراحی یا بیمارستان انجام شود که هر کدام بر انتخاب روش بیهوشی اثر می گذارند. یک پزشک متخصص با توجه به شرایط بیمار و پیچیدگی عمل، یکی از گزینه های زیر را برای جراحی انتخاب می کند:

روش بیهوشی	ویژگیها	مناسب برای
بیهوشی عمومی	بیهوشی کامل و عمیق؛ هوشیاری بهطور کامل از بین میرود	اکثر جراحیهای ترمیمی و باز؛ عملهای طولانی
بیحسی موضعی + آرامبخش	بیمار نیمههوشیار است؛ ناحیه بیحس میشود	جراحیهای کوچک و ساده؛ افرادی با ریسک بالاتر بیهوشی عمومی
بیحسی موضعی (بهتنهایی)	بیمار کاملاً هوشیار است؛ فقط بینی بیحس میشود	موارد محدود و جراحیهای بسیار ساده

بیهوشی عمومی

بیشترین کاربرد را در جراحی بینی دارد. در این روش، داروی بیهوشی از طریق تزریق وریدی یا استنشاقی وارد بدن میشود و بیمار بهطور کامل بیهوش میگردد. مزیت اصلی این روش این است که جراح با خیال راحت و بدون حرکات ناخواسته بیمار، دقت بیشتری در اصلاح ساختار بینی دارد. همچنین کنترل راه هوایی و تنفس در طول عمل کاملاً بر عهده دستگاه است که برای عملهای طولانی و پیچیده حیاتی است.

مزایا و معایب بیهوشی عمومی

مزایا	معایب
بیمار در طول عمل کاملاً بیهوش است و هیچ درد، اضطراب یا خاطره‌ای از جراحی ندارد.	ممکن است پس از عمل باعث تهوع، سرگیجه، گلودرد یا خواب‌آلودگی موقت شود.
جراح می‌تواند بدون حرکت ناخواسته بیمار، با تمرکز و دقت بیشتری فرم بینی را اصلاح کند.	نسبت به بی‌حسی موضعی، به تجهیزات کامل‌تر و مراقبت تخصصی‌تر نیاز دارد.
برای جراحی بینی باز، عمل‌های طولانی، اصلاح انحراف شدید تیغه و رینوپلاستی ترمیمی مناسب‌تر است.	دوره به‌هوش‌آمدن و کنترل اولیه بیمار معمولاً کمی طولانی‌تر است.
راه هوایی، تنفس، ضربان قلب و فشار خون بیمار در تمام مدت به‌طور دقیق کنترل می‌شود.	در افراد دارای بیماری‌های قلبی، ریوی یا برخی مشکلات زمینه‌ای، باید با ارزیابی دقیق‌تری انجام شود.
برای افراد بسیار مضطرب یا کسانی که تحمل شنیدن صداهای اتاق عمل را ندارند، انتخاب راحت‌تری است.	هزینه بیهوشی عمومی و امکانات اتاق عمل ممکن است بیشتر باشد.

بیشتر بخوانید : جراحی بینی استخوانی

بیحسی موضعی همراه با آرامبخش (TIVA یا Sedation)

در این روش، بیمار هوشیاری نیمه بیدار دارد اما کاملاً آرام است و دردی حس نمیکند. داروی بیحسی موضعی (مثل لیدوکائین با آدرنالین) در ناحیه بینی تزریق میشود و آرامبخش نیز از طریق ورید به بیمار داده میشود. این روش برای افرادی که از بیهوشی عمومی میترسند یا شرایط جسمی خاصی دارند، انتخاب بسیار خوبی است. مزیت مهم آن، بازگشت سریعتر هوشیاری و عوارض کمتر پس از عمل است.

مزایا و معایب بیهوشی وریدی در جراحی بینی

مزایا	معایب
بیمار معمولاً درد قابل‌توجهی احساس نمی‌کند و در عین حال تنفس طبیعی خود را حفظ می‌کند.	برای همه انواع جراحی بینی، به‌ویژه عمل‌های پیچیده و طولانی، مناسب نیست.
تهوع، گیجی و خواب‌آلودگی بعد از عمل در بسیاری از افراد کمتر از بیهوشی عمومی است.	بیمار ممکن است تا حدی از محیط، صداها یا فشارهای حین جراحی آگاه باشد.
بازگشت هوشیاری و ترخیص از مرکز درمانی معمولاً سریع‌تر انجام می‌شود.	اضطراب شدید یا حرکت ناگهانی بیمار می‌تواند روند جراحی را دشوار کند.
در برخی عمل‌های محدود یا اصلاحات جزئی بینی، می‌تواند گزینه کم‌تهاجمی‌تری باشد.	میزان آرام‌بخشی باید با دقت بالا تنظیم شود؛ آرام‌بخشی بیش از حد ممکن است روی تنفس اثر بگذارد.
ممکن است هزینه و زمان ریکاوری اولیه کمتری نسبت به بیهوشی کامل داشته باشد.	برای افرادی که از محیط جراحی ترس زیادی دارند، تجربه خوشایندی نخواهد بود.

بیحسی موضعی به تنهایی

این روش به ندرت برای جراحی بینی استفاده میشود، چرا که بیمار کاملاً هوشیار است و ممکن است در طول عمل دچار استرس یا ناراحتی شود. معمولاً برای اصلاحات کوچک یا برداشتن غضروف های سطحی کاربرد دارد.

مزایا و معایب بیحسی موضعی به تنهایی

مزایا	معایب
بیمار هوشیار است و داروی بیهوشی عمومی یا آرام‌بخش عمیق دریافت نمی‌کند.	بیمار کاملاً از محیط و مراحل جراحی آگاه است و احتمال اضطراب بالاتر خواهد بود.
معمولاً زمان بازگشت به حالت عادی کوتاه‌تر است.	شنیدن صداها، احساس فشار یا کشش در ناحیه بینی می‌تواند برای بیمار آزاردهنده باشد.
در اصلاحات بسیار کوچک، اقدامات سطحی یا بعضی جراحی‌های محدود بینی کاربرد دارد.	برای رینوپلاستی کامل، جراحی بینی باز یا تغییرات وسیع استخوان و غضروف غالباً انتخاب مناسبی نیست.
احتمال تهوع و خواب‌آلودگی ناشی از داروهای بیهوشی کمتر است.	همکاری کامل بیمار ضروری است؛ کوچک‌ترین حرکت می‌تواند دقت جراح را کاهش دهد.
ممکن است در اقدامات سرپایی ساده، هزینه کمتری ایجاد کند.	احساس درد با وجود تزریق بی‌حسی ممکن است در برخی افراد به‌طور کامل حذف نشود، به‌خصوص هنگام فشار یا دستکاری عمیق بافت‌ها.

تفاوت خواب مصنوعی با بیهوشی کامل

«خواب مصنوعی» اصطلاحی عمومی است که معمولاً برای آرام‌بخشی وریدی یا سدیشن به کار می‌رود؛ در حالی‌که «بیهوشی کامل» یا بیهوشی عمومی حالتی عمیق‌تر است که بیمار کاملاً هوشیاری خود را از دست می‌دهد. در جراحی بینی، انتخاب میان خواب مصنوعی و بیهوشی کامل به پیچیدگی عمل، مدت جراحی، شرایط جسمی بیمار و نظر متخصص بیهوشی وابسته است.

علت به هوش نیامدن بعد از عمل بینی

به‌هوش نیامدن بعد از عمل بینی موضوعی است که معمولاً باعث نگرانی شدید بیمار و خانواده می‌شود، اما باید دانست که در بیشتر موارد، تأخیر در بیدار شدن بعد از بیهوشی به علت اثر باقی‌مانده داروهای بیهوشی، آرام‌بخش یا مسکن رخ می‌دهد و اغلب موقتی است. بعد از جراحی بینی، سرعت به‌هوش آمدن به نوع بیهوشی، مدت زمان عمل، وضعیت جسمی بیمار، عملکرد کبد و کلیه و حتی میزان استرس پیش از جراحی بستگی دارد.

شایع‌ترین علت به‌هوش نیامدن بعد از عمل بینی

مهم‌ترین علت، طولانی شدن اثر داروهای بیهوشی عمومی است. برخی داروهای بیهوشی، خواب‌آور، شل‌کننده عضلانی و مسکن ممکن است در بعضی افراد دیرتر از بدن دفع شوند. در این شرایط بیمار هنوز در فاز ریکاوری بیهوشی قرار دارد و بیدار شدن او بیشتر از حد معمول طول می‌کشد. این مسئله در افراد مسن، کسانی که بیماری زمینه‌ای دارند یا افرادی که جراحی طولانی‌تری داشته‌اند، بیشتر دیده می‌شود.